نمازگاهاوقات شرعی تاجیکستان
تاجیکستان جدول ملی دارد و شورای علما آن را ماه‌به‌ماه منتشر می‌کند. اوقات این سایت از آن جدول خوانده نمی‌شود و با روش رابطهٔ عالم اسلامی محاسبه می‌شود؛ این صفحه همین فاصله را صادقانه توضیح می‌دهد.
چرا اینجا «۰ دقیقه اختلاف» نوشته نشده است
جدول رسمی تاجیکستان را شورای علمای کشور منتشر می‌کند؛ این سایت آن جدول را به کار نمی‌برد و به همین دلیل برای تاجیکستان هیچ ادعای برابری دقیقه‌به‌دقیقه نوشته نشده است. اوقات با روش رابطهٔ عالم اسلامی و عصر حنفی محاسبه می‌شود و هر سطر برچسب «حسابی» می‌گیرد.
شهرها
۲۷ شهر موجود است، مرتب‌شده بر پایهٔ جمعیت. شهری که نیست، هنوز در پایگاه دادهٔ اوقات شرعی ثبت نشده است.
مأخذ و روش محاسبه
- نهاد
- شورای علمای تاجیکستان
- روش محاسبه
- رابطهٔ عالم اسلامی
- اذان صبح در ۱۸ درجه فرورفتگی خورشید و عشا در ۱۷ درجه — یک محاسبه است، نه جدول شورای علما.
- حساب عصر
- تاجیکستان به‌طور غالب حنفی است، پس عصر با نسبت سایهٔ دو برابر حساب می‌شود؛ همان چیزی که جدول‌های محلی نشان می‌دهند. این نسبت در برنامه جداگانه قابل تغییر است.
- دقیقهٔ احتیاطی
- هیچ. برنامه از خودش دقیقهٔ احتیاطی اضافه نمی‌کند. جدول شورای علما ممکن است احتیاط خودش را داشته باشد و همین یکی از جاهایی است که دو جدول می‌توانند چند دقیقه فاصله بگیرند.
- منطقهٔ زمانی
- تاجیکستان ساعت تابستانی ندارد و همهٔ کشور روی یک ساعت است، در حالی که از خجند در شمال تا خاروغ در شرق هم طول جغرافیایی و هم ارتفاع به‌شدت تغییر می‌کند. در دره‌های بلند پامیر، افق واقعی به‌خاطر کوه‌ها دیرتر از افق نجومی دیده می‌شود؛ هیچ محاسبه‌ای — و هیچ جدولی — این را برای هر دره جداگانه حساب نمی‌کند، پس برای طلوع و مغرب همیشه به آنچه در محل دیده می‌شود هم نگاه کنید.
- تقویم هجری و هلال
- آغاز ماه رمضان و روز عید را شورای علما برای کشور اعلام می‌کند. تاریخ هجری قمری که در برنامه می‌بینید محاسباتی است و ممکن است یک روز با اعلام شورا فاصله بگیرد؛ در چنین روزی اعلام شورا معتبر است.
مرجع دینی کشور که اوقات شرعی دوشنبه را ماهانه منتشر می‌کند و برای حدود ده منطقه جدول اختلاف دقیقه می‌دهد. همین شورا آغاز ماه رمضان و روز عید را هم اعلام می‌کند. اوقات این سایت از جدول این شورا خوانده نمی‌شود.
اوقات شرعی تاجیکستان
تاجیکستان جدول رسمی دارد
این کشوری نیست که مرجع نداشته باشد. شورای علمای تاجیکستان اوقات شرعی دوشنبه را ماه‌به‌ماه منتشر می‌کند و در کنارش جدولی از اختلاف دقیقه برای حدود ده منطقهٔ کشور می‌دهد، تا خواننده بتواند وقت شهر خودش را از وقت پایتخت بیرون بکشد. به معیار این سایت، این یک منبع ملی مستند است؛ اوقات این سایت از آن خوانده نمی‌شود، و این صفحه به‌جای آنکه چیز دیگری وانمود کند، همین را می‌نویسد.
به‌جای آن چه به کار می‌رود
اوقات این سایت با روش رابطهٔ عالم اسلامی محاسبه می‌شود: اذان صبح در هجده درجه فرورفتگی خورشید و عشا در هفده درجه، با عصر حنفی یعنی نسبت سایهٔ دو برابر. این ترکیب به عرف منطقه نزدیک است و در بیشتر روزهای سال چند دقیقه بیشتر با جدول محلی فاصله نمی‌گیرد، اما «نزدیک» با «برابر» یکی نیست. مدل اختلاف‌دقیقه‌ای که شورا برای مناطق می‌دهد هم چیزی است که یک محاسبهٔ مستقل بازتولید نمی‌کند؛ آن جدول از یک شهر مرجع ساخته شده و ما از مختصات خود هر نقطه حساب می‌کنیم. به همین دلیل هیچ ادعای برابری اینجا نوشته نشده است.
زبان فارسی تاجیکی و این صفحه
فارسی تاجیکی همان زبان است با خط سیریلیک؛ نام وقت‌های نماز برای خوانندهٔ فارسی‌زبان آشناست، حتی وقتی به خط سیریلیک نوشته شده باشد. این صفحه به خط فارسی نوشته شده تا برای خوانندگان فارسی‌زبانِ داخل و بیرون کشور خوانا باشد؛ نام نهاد را هم به هر دو صورت آورده‌ایم تا اگر کسی جدول اصلی را جست‌وجو کرد، همان را پیدا کند. نام شهرها در نشانی صفحه‌ها همیشه با حروف لاتین نوشته می‌شود تا پیوند اشتراکی سالم بماند.
شهر خودتان را انتخاب کنید
هر صفحهٔ شهر تاجیکستان از مختصات همان نقطه حساب می‌شود، نه با افزودن اختلاف دقیقه به وقت دوشنبه. کشور از خجند در شمال تا کولاب در جنوب و خاروغ در شرق کشیده شده و فاصلهٔ طول جغرافیایی غرب و شرق آن به حدود هفت درجه می‌رسد؛ یعنی با یک ساعت رسمی، طلوع و غروب در دو سر کشور نزدیک به نیم ساعت فاصله دارند. پس وقت دوشنبه را وقت همهٔ کشور نخوانید؛ شهر خودتان یا نزدیک‌ترین شهر فهرست را برگزینید.
اگر اختلافی دیدید، از کجا شروع کنید
برای سنجیدن هر اختلافی، اول سه چیز را یکسان کنید: نقطه‌ای که وقت برایش حساب شده، تاریخ، و منطقهٔ زمانی. بعد سراغ روش بروید — زاویهٔ صبح و عشا و نسبت سایهٔ عصر. اختلاف چند دقیقه‌ای در صبح و عشا تقریباً همیشه از زاویه می‌آید و اختلاف نیم‌ساعته در عصر از نسبت سایه. اگر جدول شورای علما را در دست دارید و می‌خواهید برنامه با آن بخواند، نزدیک‌ترین کار این است که نسبت سایه را روی حنفی نگه دارید و بدانید که باقی اختلاف، احتیاط و گردکردن خودِ آن جدول است.
پرسش‌های رایج دربارهٔ اوقات شرعی تاجیکستان
چرا برای تاجیکستان ادعای برابری با جدول رسمی نوشته نشده است؟
اوقات تاجیکستان با چه روشی حساب می‌شود؟
شهرم در فهرست نیست؛ کدام را انتخاب کنم؟
پیوند منابع
اوقات شرعی تاجیکستان را همراه خود داشته باشید
برای یادآور اذان، ویجت‌های صفحهٔ خانه و جدول ماهانه، برنامهٔ نمازگاه را دریافت کنید.
